تزریق بوتاکس در نواحی اطراف لب
خطوط دینامیک اطراف لب در اثر انقباض اطراف دهان (عمدتا گرد دهانی یا اوربیکولاریس اوریس) ایجاد می شوند. تزریق توکسین بوتولینوم در عضله اوربیکولاریس اوریس از طریق مهار انقباض عضله و در نتیجه صاف کردن پوست روی آن سبب کاهش این خطوط می شود. تزریق در عضله اوربیکولاریس اکولی همچنین سبب افزایش چرخش لب به خارج (eversion) شده و در نتیجه نمای لب ها برجسته تر می گردد. خطوط اطراف لب شکایت شایعی است. در این مقاله با وجود آنکه منطقه ایمن و نقاط تزریق هم برای لب بالا و هم لب پایین شرح داده می شود اما هدف اصلی از تزریق توکسین بوتولینوم، لب بالا می باشد.
درخواست مشاوره رایگان
موارد انجام (اندیکاسیون ها)
- خطوط شعاعی اطراف لب ها
- افزایش پری و برجستگی لب ها
آناتومی خطوط اطراف لب
چروک ها: خطوط لب ها که در پزشکی به آنها چروک پری اورال (اطراف دهانی) اطلاق می گردد و از نظر عموم تحت عنوان خطوط رژ لب یا خطوط سیگاری ها شناخته می شود به چروک هایی گفته می شود که به شکل شعاعی از لبه لب فوقانی و تحتانی به سمت خارج امتداد می یابند.
عضلات هدف: در تزریق توکسین بوتولینوم جهت رفع خطوط اطراف لب هدف عضله اوربیکولاریس می باشد یک عضله اسفنکتری است که اطراف دهان را احاطه کرده است.
عملکرد های عضله: عملکرد عضله اوربیکولاریس اوریس چرخاندن لب به داخل و جمع کردن آن است. جهت تغییرات چهره مثل لبخند زدن یا غنچه کردن لب و همچنین عملکرد های حیاتی چون صحبت کردن، بوسیدن، غذا خوردن نوشیدن نیاز به عملکرد کافی عضله اوربیکولاریس است.
عضلاتی که باید از آنها اجتناب گردد: بسیاری از عضلات ناحیه میانی و تحتانی صورت به لب متصل شده و بر روی آن اثر می گذارند. اکثر این عضلات در عمق عضله اوربیکولاریس اوریس واقع شده اند. در تزریق توکسین بوتولینوم در خطوط اطراف دهانی باید از عضلات بالا برنده لبه فوقانی پرهیز گردد. این عضلات عبارتند از: عضله بالا برنده لب فوقانی و پره بینی، عضله بالا برنده لب فوقانی، عضله زایگوماتیک مینور، عضله زایگوماتیک ماژور و عضله بالا برنده گوشه دهان.
ارزیابی بیمار
شرح حال اجتماعی شامل شغل و فعالیت هایی که نیازمند عملکرد بی نقص دهان هستند مانند نوازنده های ساز های بادی یا بازیگران، خواننده ها و سخنرانان محافل عمومی.
تعیین ماهیت دینامیک (یا انقباض عضله) یا استاتیک (در هنگام استراحت) خطوط.
ایجاد انقباض در عضلات هدف درمان
از بیمار بخواهید که تغییرات چهره زیر را انجام دهید:
- سوت بزند.
- از نی بنوشد.
- لب هایش را غنچه کند.
هدف درمان
مهار نسبی بخش فوقانی عضله اوربیکولاریس اوریس (مربوط به لب بالایی) جهت خطوط اطراف دهانی و پرهیز از ناحیه فیلتروم به منظور حفظ شکل مطلوب لب ها
رقیق سازی بوتاکس
- 100 واحد از پودر بوتاکس را با 4 سی سی از سالین استریل فاقد مواد نگهدارنده جهت تزریق رقیق نمایید.
- ترکیبات مختلف توکسین بوتولینوم قابل تبدیل به یکدیگر را و معادل سازی نیستند و تمامی مقادیر مرجع در این مقاله در مورد Onabotulinum toxin A (OBTX) اختصاصا اشاره به نام تجاری Botox دارد.
دوز شروع
زنان و مردان: دوز کلی (دو طرفه) 5-3.75 واحد از OBTX برای لب بالا
بی حسی
- لب فوقانی بسیار حساس بوده و نیاز به بی حسی می باشد. بی حس کننده های موضعی سبب کاهش عملکرد حرکتی در نواحی مورد استفاده شده و در نتیجه بی حسی می بایست پس از ارزیابی ناحیه مزبور از نظر چروک های دینامیک و عکس برداری صورت گیرد.
- پس از درمان از یک بی حس کننده موضعی همچون پماد بنزوکلئین/ لیدوکائین/ تتراکائین بدون پانسمان بسته برای 15 دقیقه استفاده کنید.
- علاوه بر این استفاده از یخ برای 2-1 دقیقه درست پیش از تزریق نیز توصیه شده است.
تجهیزات درمان
- تجهیزات درمان تجهیزات کلی مربوط به تزریق
- بوتاکس زیبایی رقیق سازی شده
- سر سوزن 0.5 اینچی 30guage
مرور پروسیجر تزریق بوتاکس در نواحی اطراف لب
- تزریق را در ناحیه ایمن (safety Zone) خطوط اطراف دهانی انجام دهید.
- ناحیه ایمن لب بالا دست کم 1 سانتیمتر از گوشه خارجی دهان و 0.5 سانتیمتر یا کمتر از لبه ورمیلیون فاصله داشته و به طرف حاشیه خارجی ستون فیلترومی ادامه می یابد.
- ناحیه ایمن لب پایین دست کم 2 سانتیمتر از گوشه خارجی دهان و 0.5 سانتیمتر یا کمتر از لبه ورمیلیون فاصله دارد.
- تعیین نقاط تزریق در هنگام انقباض عضله و پیش از بی حسی مفید است. چرا که به محض بی حسی بیمار قادر به انقباض عضله نخواهد بود.
- در درمان خطوط اطراف لب توکسین بوتولینوم به شکل زیر درمی با استفاده از مسیر خطی تزریق شود.
- انجام سطحی تزریق جهت پرهیز از عضلات عمقی تر که به لب متصل می گردند جهت از اختلال عملکرد لب مهم است.
- تزریق خیلی عمقی یا در خارج ناحیه ایمن خطوط اطراف لب ممکن است عضلاتی که عملکرد لب را کنترل می کنند فلج نموده و با خطر اختلال عملکرد دهانی همراه است.
- تزریق در سمت داخل ناحیه ایمن (در ستون های فیلترومی) ممکن است سبب صاف شدن نامطلوب Cupid bow (ستون فرو رفته خط وسط بالای لب فوقانی) شود.
- مراقب باشید تا در دو سمت مقدار مساوی از توکسین را تزریق کنید تا غیر قرینگی در لب ها ایجاد نشود.
- در بیمارانی که در آنها تا به حال تزریق توکسین در لب ها صورت نگرفته است و در پزشکان تازه کار با تجربه اندک در زمینه تزریق در خطوط اطراف دهان توصیه می شود که در یک ویزیت تنها تزریق در یک لب (فوقانی یا تحتانی) صورت گیرد.
روش تزریق
- پشت صندلی بیمار را تا زاویه 60 درجه بخوابانید.
- ناحیه ایمن خطوط اطراف لب را مشخص نمایید.
- با درخواست از بیمار مبنی بر انقباض عضله با استفاده از یک یا بیشتر از تغییرات چهره که پیش از این ذکر شد محل عضله اوربیکولاریس اوریس را مشخص کنید.
- نقاط تزریق را مشخص کنید. در حالی که عضله اوربیکولاریس اوریس منقبض است نقاط تزریق را در لب بالا در لبه عضله در مجاورت حاشیه ورمیلیون و با فاصله دست کم 1 سانتی متر از گوشه لب ها مشخص کنید.
- در ناحیه درمانی از یک داروی بی حس کننده جلدی موضعی به مدت 15-10 دقیقه استفاده کنید و پیش از تزریق آن را پاک کنید.
- جهت بی حسی هر سمتی از لب که تحت تزریق قرار می گیرد از یخ استفاده کنید.
- پوست ناحیه تزریق را با الکل تمیز نمایید و جازه دهید تا خشک شود.
- پزشک در سمتی از بیمار که قرار است در آن تزریق صورت گیرد قرار گیرد.
- در حالی که دهان در وضعیت استراحت است سوزن را در نقطه تزریق اول وارد کنید و در یک مسیر خطی سطحی به جلو بروید به گونه ای که نوک سوزن به لبه خارجی ستون فیلترومی برسد. از انگشت اول دستی که تزریق انجام نمی دهد جهت لمس نوک سوزن در بافت و تایید محل صحیح استفاده کنید. سپس 2.5 واحد از توکسین را به آرامی و در حالی که سوزن را بیرون می کشید با فشار مداوم بر پیستون سرنگ و در مسیر خطی تزریق کنید.
- محل تزریق را محکم فشار دهید تا ناراحتی بیمار کاهش یابد.
- از یخ در سمت مقابل لب بالا جهت بی حسی پیش از تزریق استفاده کرد.
- محل تزریق را با الکل تمیز نموده و اجازه دهید تا خشک شود.
- تزریق با روش بالا را برای سمت مقابل لب فوقانی انجام دهید.
نتایج
کاهش خطوط دینامیک اطراف لب بطور معمول 2 هفته پس از تزریق توکسین بوتولینوم مشاهده می شود.
برجسته تر شدن لب و بیرون زدگی آن نیز 2 هفته پس از تزریق توکسین بوتولینوم مشاهده می شود
حفظ ستون های فیلترومی و Cupid bow همراه با حداقل اختلال عملکرد دهانی مانند فعالیت های معمول همچون خوردن، آشامیدن و صحبت کردن نتایج مطلوب به شمار می آیند. اشکال در غنچه کردن محکم لب ها، سوت زدن، نواختن ساز های بادی و نوشیدن مایعات از نی قابل پیش بینی بوده و حاکی از استفاده از دوز صحبح می باشند.
طول مدت اثر و فواصل تزریق
عملکرد عضله در نواحی درمانی به تدریج در عرض 2 ماه از تزریق توکسین بوتولینوم برمیگردد.
زمانی که عملکرد عضله اوربیکولاریس اوریس مجددا بازگشت و لبه های عضله مشاهده شد، تزریق مجدد توکسین بوتولینوم در خطوط اطراف لب می بایست انجام شود.
پیگیری و درمان
بیماران 2 هفته پس از تزریق توکسین بوتولینوم جهت ارزیابی کاهش خطوط دینامیک اطراف لب ها، برجسته شدن لب و حفظ عملکرد دهانی مورد معاینه قرار می گیرند. در زیر برخی از شایعترین مشکلاتی که در ویزیت پیگیری با آن مواجه می شویم ذکر شده است:
اختلال خفیف عملکرد دهانی: بیماران ممکن است از دشواری در تلفظ حروف «پ» و «ب»، غرغره و بیرون ریختن آب در هنگام مسواک زدن و دشواری از هورت کشیدن غذای مایع از قاشق شکایت داشته باشند. این مشکلات به طور رایج در عرض دو هفته برطرف می گردند. اگر انی مسایل برای بیمار مشکل ساز شد یا بیش از 2 هفته بطول انجامید در تزریق بعدی بیمار دوز OBTX در لب فوقانی را به 1 واحد در هر سمت کاهش دهید.
پایدار ماندن خطوط لب: در صورتی که خطوط لب همچنان پایدار بمانند علل شایع آن موارد زیر می باشد:
- انقباض عضله اوربیکولاریس اوریس: بیماران ممکن است توده عضلانی بیشتر از حد انتظار در ناحیه درمانی داشته باشند. در نتیجه جهت دستیابی به نتایج دلخواه ممکن است نیاز به توکسین بوتولینوم اضافه تر باشد. فعالیت بیش از حد عضله اوربیکولاریس اوریس با یک تزریق مجدد 1.25 واحد از OBTX در هر سمت (بسته به درجه فعالیت عضلانی موجود) برطرف کرد. توکسین بوتولینوم در نواحی که انقباض بیش از حد عضلانی در آنها مشاهده می شود (با لبه های قابل مشاهده عضله مشخص می گردد) تزریق می گردد.
بیماران را 2 هفته پس از تزریق مجدد دوباره معاینه کنید. دوز موثر توکسین بوتولینوم در درمان خطوط اطراف لب با اضافه کردن دوز اولیه به دوز مجدد مشخص می گردد. در تزریق بعدی بیمار برای لب بالا 3-2 ماه بعد از همان ابتدا با این دوز تزریق را انجام دهید.
خطوط استاتیک: در صورت وجود خطوط استاتیک بیماران ممکن است جهت مشاهده بهبودی نیاز به تزریق های متعدد متوالی داشته باشند. ترکیب تزریق توکسین بوتولینوم با سایر روش های زیبایی کم تهاجم می تواند سبب بهبود نتایج در درمان خطوط استاتیک اطراف لب شود.
عوارض تزریق بوتاکس در اطراف لب و درمان آن
- عوارض کلی مربوط به تزریق
- غیر قرینگی لب ها
- تغییر شکل لب ها (استاتیک یا دینامیک)
- اختلال عملکرد دهانی و در نتیجه آب ریزش دهان، دشواری در صحبت کردن، خوردن و آشامیدن
غیر قرینگی لب می تواند ناشی از تزریق نامساوی توکسین بوتولینوم در نواحی درمانی باشد. این مشکل نادر بوده و می توان آن را از طریق مقادیر مختصر توکسین بوتولینوم به درجه انقباض عضلانی بیش از حد رفع نمود. دوز مورد استفاده بستگی به درجه انقباض عضلانی موجود دارد اما بطور رایج 1.25 واحد از BOTX در نواحی با انقباض عضلانی بیش از حد تزریق می گردد.
تغییر شکل لب بخصوص صاف شدن Cupid bow ممکن است ناشی از تزریق توکسین بوتولینوم به سمت داخل در ستون های فیلترومی باشد. با کاهش اثر توکسین بوتولینوم شکل لب نیز به حالت اولیه برمیگردد.
اختلال عملکرد دهان یک مشکل خطرناک و نادر است ممکن است منجر به آب ریزش از دهان و اختلال در صحبت کردن، خوردن و آشامیدن شود. تزریق خیلی عمیق به سمت خارج ممکن است عضلاتی را که در کفایت عملکرد دهانی دخیل هستند درگیر سازد. هیچ درمان اصلاحی برای عارضه وجود نداشته و عملکرد لب با کاهش اثر توکسین بوتولینوم برمیگردد.
تزریق توکسین بوتولینوم در نواحی مختلف
لب فوقانی و تحتانی: زمانی که به تازگی شروع به تزریق توکسین بوتولینوم در لب ها نموده اید توصیه می شود که رویکردی محافظه کارانه داشته باشید و در ویزیت اولیه تنها تزریق را در لب بالا یا پایین انجام دهید. خطوط اطراف لب بالا شکایت شایعتری نسبت به لب پایین هستند و در نتیجه تزریق توکسین بوتولینوم در لب ها معمولا با لب بالا آغاز می شود. پس از آنکه یک تزریق موفق برای بیمار در لب بالا داشتید که در آن بیمار دوز موثری از توکسین بوتولینوم را با نتایج زیبایی مطلوب بدون (یا همراه با حداقل) اختلال عملکرد دهانی دریافت نمود، می توانید تزریق مربوط به لب پایین را نیز همزمان با لب بالا انجام دهید.
نیمه تحتانی صورت: نیمه تحتانی صورت یک ناحیه به شدت متحرک است که مسئوول صحبت کردن، غذا خوردن و آشامیدن است. در نتیجه توصیه می شود که در این منطقه از یک رویکرد محافطه کارانه چرخشی استفاده کنید. یعنی در هر مرتبه تزریق توکسین بوتولینوم تزریق را تنها در یک ناحیه انجام دهید.
درمان ترکیبی زیبایی و به حداکثر رساندن نتایج
خطوط استاتیک لب: خطوط استاتیک لب به خوبی به ترکیب درمان با فیلر درمی و پروسیجر های جوانسازی پوست مثل لیزر تهاجمی فراکشنال و نیز تزریق توکسین بوتولینوم پاسخ می دهد.
دوره های آموزشی مرتبط
