هیپرپیگمانتاسیون چیست و درمان آن چگونه است

مجتمع سلامت تهران در نظر دارد اطلاعاتی را  در رابطه با اینکه هیپرپیگمانتاسیون چیست و درمان آن کدام است اطلاعاتی در اختیار شما همراهان گرامی قرار دهد با ما همراه باشید.

درمان هیپرپیگمانتاسیون

هدف از درمان هیپرپیگمانتاسیون با ترکیبات موضعی ، مهار ساخت ملانین (ملانوژنز) و برداشتن رنگدانه های از قبل موجود در پوست از طریق لایه بری است . علاوه براین باید از ترکیباتی که موجب تحریک پوستی می شوند بویژه در انواع پوست تیره (فیتزپاتریک نوع IV-VI) اجتناب گردد چرا که تحریک مزمن موجب تحریک ملانین سازی می گردد.

ترکیبات مراقبت از پوست موضعی است که برای درمان هیپرپیگمانتاسیون بکار می روند ترکیبات گوناگونی در این زمینه وجود دارند که اثرات مشابهی دارند جهت بهبود نتایج نهایی از این ترکیبات بطور رایج همراه با سایر روش های لایه برداری همچون پیلینگ شیمیایی سطحی و میکرودرم استفاده می شود

پاکسازی

بیماران دچار هیپرپیگمانتاسیون امکان دارد دارای انواع مختلفی از پوست ها باشند . در پوست طبیعی تا خشک از یک پاک کننده بر پایه کرم استفاده می شود درحالی که در پوست های چرب پاک کننده فوم بکار می روند

درمان

مهار تولید ملانن یکی از اجزاء درمان موضعی هیپرپیگمانتاسیون است . تبدیل تیروزین به ملانین یکی از اصلی ترین مراحل ملانین سازی است و مهار کننده های تیروزینار عوامل اصلی اصلی روشن کننده موضعی مورد استفاده جهت درمان هیپرپیگمانتاسیون می بشد ترکیبات موضعی همچنین به شکل داروهای نیازمند نسخه پزشک که حاوی اجزاء قوی و فعال در غلظت های بالاتر هستند نیز در دسترس می باشند .

روشن کننده اصلاحی مورد تایید FDA  است که برای داروهای همچون هیدروکینون بکار می رود . برای ترکیبات نیازمند نسخه از اصطلاح <<Lightening>>  مورد تایید و برای ترکیبات آرایشی دارویی از اصطلاح <<Brightening>> استفاده می گردد

هیدروکینون یکی از قوی ترین مهارکننده ه های ملانین سازی است . این دارو تولید ملانین را از طریق مهار تیروزیناز ، کاهش تشکیل ملانوزوم ، افزایش تجزیه ملانوزوم و القاء توکسیستی سلولی اختصاصثی ملانوسیت ها سرکوب می کند

این ترکیب درفرمولاسیون 2 درصد به شکل بدون نسخه و به شکل کرم 4 درصد و در انواع با درصدهای بیشتر تا 8 درصد به شکل دارویی ترکیبی دست ساز با جویز پزشک در دسترس است هیدروکینون امکان دارد سبب تحریک پوستی گردد

افزایش تدریجی تعداد دفعات مصرف دارو از یک شب درمیان به هرشب در عرض 2 هفته می تواند سبب کاهش تحریک پوست احتمالی گردد . بدلیل اثر سیتوتوکسیک این دارو بر روی ملانوسیت ها استفاده از آن در برخی کشورها ممنوع می باشد . در نتیجه برخی از تولید کننده ها در آمریکا از ترکیبات روشن کننده آرایشی دارویی دیگر جایگزین هیدروکینون استفاده می کنند.

برخی ترکیبات آرایشی دارویی دارای خواص روشن کننده  پوست هستند. بعضی از این ترکیبات همچون کوجیک اسید و آربوتین مهار کننده تیروزیناز هستند ، بااین وجود اثر آن ها قابل مقایسه با هیدروکینون  نمی باشد . درمیان ترکیبات آرایشی دارویی در دسترس ، آزلائیک اسید ، کوجیک اسید و آبوتین تا حدی در این زمینه اثر بخش هستند . کوجیک اسید به شکل بالقوه سبب تحریک پذیری پوست می گردد و با درماتیت تحریک همراه می باشد

رتینوئیدها فعالیت تیروزینار و توزیع ملانوزوم را مهار نموده و پوسته ریزی را افزایش می دهند

رتینوئید های نیازمند نسخه بیشترین اثر را درکاهش هیپرپیگمانتاسیون دارار می باشند .بااین وجود ای ترکیبات بدلیل درماتیت رتینوئیدی که بدنبال مصرف آن ها رخ می دهد ، به ندرت تحمل می گردند .رتینوئیدهای بدون نسخه مثل رتینول جایگزین ضعیف تر هستند که بندرت سبب تحریک می گردند .

ترکیب عوامل روشن کننده با لایه برها مثل AHA و رتینوئید ها نفوذ آنها به پوست افزایش داده و نسبت به حالتی که به تنهایی مصرف می شوند ، اثر بخشی بیشتری دارد. یک نمونه کلاسیک آن کرم سه تایی Tri-Luma در آمریکا است که مورد تائید FDA بوده و برای درمان ملاسما مورد استفاده قرار می گیرد و حاوی هیدروکینون 4 درصد ، ترتینوئین 0.05 درصد و کورتیکواستروئید (فلوسینولون استونائید 0.01 درصد) می باشد.

استروئید ها را می توان به ترکیبات نیازمند تجویز پزشک حاوی رتینوئید اضافه کرد تحریک پوست کاهش یابد.بااین وجود در این زمینه باید احتیاط لازم صورت گیرد .چرا که مصرف طولانی مدت آن می تواند منجر به نازک شدن پوست و تشکیل تلانژکتازی شود.

Mequinol (مکینول) یکی از مشتقات صناعی هیدروکینون است که در برخی فراورده های موضعی وجود دارد .

عموما ترکیبات روشن کننده آرایشی دارویی جهت به حداکثر رساندن نفوذ و تاثیر آن ها با یکدیگر ترکیب می شوند مثلا ممکن است یک فراورده حاوی کوجیک اسید ، رتینول یا گلیکولیک اسید باشد

محافظت

محافظت مداوم در مقابل آفتاب با مصرف روزانه ضد آفتاب وسیع الطیف با spf30 یا بیشتر حاوی اکسید زینک یا دی اکسید تیتانیوم یک جز اساسی درمان تمامی بیماران دچار هیپرپیگمانتاسیون است . از یک آنتی اکسیدان موضعی مثل ال – آسکوربیک اسید نیز می توان هرروز صبح برای محافظت در مقابل اشعه ماوراء بنفش ( و همچنین بدلیل ویژگی های روشن کننده ) استفاده نمود. البته از آنجا که ملانین یک مکانیسم طبیعی محاظت در مقابل آفتاب است کاهش رنگدانه های پوست با خطرات بالقوه ای (از نظر تئوری ) همراه بوده و استفاده از این اقدامات محافظتی به کمک کاهش این خطر کمک می کند .

نمونه ترکیبات آرایشی دارویی تجویزی برای هیپرپیگمانتاسیون موجود در ایران

1- محصولات Ducray :

• شستشوی صورت با

Ducray ict yane Gentle Cleansing cream

• سپس استفاده از ترکیب زیر فقط بر روی نواحی هیپرپیگمانته (مثلا لکه ها) و پرهیز از نواحی سالم پوست ، دوبار در روز :

Ducray Melascreen AntiBrown spot depigmentant cream

(حاوی آزلائیک اسید و گلیکولیک اسید و ویتامین c)

• ضد افتاب

Ducray Melascreen photoprotection SPF 50  cream

2- محصولات Eucerin

• شستشوی صورت با

Eucerin Gentle Hydrating cleanser

• سپس استفاده از ترکیب زیر فقط بر روی نواحی هیپرپیگمانته (مثلا لکه ها ) و پرهیز از نواحی سالم پوست ، دوبار در روز

Eucerin even Brighter Cream

(حاوی رسورسینول و ویتامین c )

• و ضد آفتاب :

Eucerin SPF  50 Cream-Gel

جلسات بعدی و اقدامات لازم

در طول مراحل اولیه استفاده از رژیم درمانی موضعی هیپرپیگمانتاسیون توصیه می شود که بیمار هر 6-4 هفته جهت ارزیابی پوست ،بررسی تحمل درمان و پایبندی به آن و تغییر مورد نیاز در درمان به پزشک مراجعه کند . بیمار همچنین از نظر تحریک پوست و بروز عوارض ( اگرچه غیر متحمل است ) سوال می کند .

تحریک پوست .هیدروکینون و رتینوئید ها امکان دارد سبب تحریک پوست گردند . کاهش دوز دارو ( از طریق نصف کردن مقدار مصرفی ) یا کم کردن تعداد دفعات مصرف (بعنوان مثال یک روز در میان بجای روزانه ) اغلب منجر به کاهش میزان تحریک می شود . اگر تحریک پوستی باقی ماند ، استفاده از یک ترکیب جایگزین فاقد هیدروکینون و رتینوئید را در نظر بگیرید (مثلا ترکیبات حاوی کوجیک اسید یا گلیکولیک اسید)

جلسات بعدی به محض آنکه بیمار رضایت خود را نسبت به رژیم درمانی موضعی اعلام نمود جلسات به هر 6 ماه یکبار یا فواصل بیشتر تقلیل می یابد که در آن داروهای جدید تجویز می گردد .

بهبود نتایج درمان هپرپیگمانتاسیون

اغلب سایر روش های درمانی لایه برداری همچون پیلینگ شیمیایی و میکرودرم همراه با مصرف ترکیبات موضعی انجام می شوند تا نتایج درمان به حداکثر رسیده و تسریع گردد . تلفیق درمان با روش های لیزری یا مبتنی بر انرژی نورانی که رنگدانه های ناخواسته را هدف قرار می دهند با درمان ه ای لایه برداری و مصرف ترکیبات موضعی با بیشترین و بهترین نتایج در هیپرپیگمانتاسیون پس التهابی و ناشی از ماوراء بنفش همراه می باشد . قطع مصرف هورمون های برونزاد مثل بارداری های خوراکی در صورت امکان در بیماران دچار ملاسما باید صورت گیرد . در بیماران با انواع پوست فیتزپاتریک تیره (IV-VI) باید از انجام درمان های زیبایی تهاجمی پرهیز گردد تا از بروز PIH درمانزاد جلوگیری گردد .