همه چیز درباره لایه بر رتینوئیدی

مجتمع سلامت تهران در این مقاله شما همراهان گرامی را با لایه بر رتینوئیدی :رتینول که  از ترکیبات پیلینگ شیمیایی می باشد آشنا می کند با ما همراه باشید.

ترکیبات لایه بر رتینوئیدی معمولا شامل رتینوئیک اسید ،رتینول یا رتینوئیدهای ترکیبی (مثل استات رتینیل رتینول و پالمیتات رتینیل) می باشند .لایه برهای رتینوئیدی را می توان به تنهایی یا به طور شایع تر به عنوان لایه بر کمکی به شکل لایه اضافی برروی لایه برهای سطحی مثل آلفا هیدروکسی اسیدها ،بتا هیدروکسی اسیدها،لایه بر جسنر ولایه برهای ترکیبی (به منظور تشدید درمان و افزایش پوسته ریزی ) مورد استفاده  قرار داد . از لایه بر کمکی بطور رایج پس از لایه برهای قوی مثل TCA 20 درصد استفاده نمی شود .

انتخاب لایه بر شیمیایی ،موارد منع مصرف ،تجهیزات ،چک لیست پیش از درمان ،ترکیبات موضعی مراقبت از پوست قبل از درمان ،تست برچسب ،مراحل انجام پیلینگ شیمیایی ، مرور روش پیلینگ شیمیایی 

متغییرهای اصلی جهت افزایش عمق لایه بری

• غلظت لایه بر شیمیایی
• طول مدت مصرف
• عوامل مختلف دیگری نیز می توانند عمق نفوذ لایه بر شیمیایی SA  را افزایش دهد

سایر ملاحظات عملی در مورد لایه برهای رتینوئیدی

• فرمولاسیون (ترکیب ) . لایه برهای رتینوئیدی معمولا محلول یا کرم هستند . رتینول یکی از شیع ترین لایه برهای رتینوئیدی بدون نسخه استکه بطور رایج در غلظت های 15-10 درصد بکا کی رود . لایه برهای رتینوئیدی قدرتمندتر نیازمند تجویز پزشک نیز (مثل رتینوئید اسید 0.3 درصد ) همچون لایه برهای رتسنوئیدی ترکیبی (مثل رتینول 10 درصد و لاکتیک اسید 20 درصد ) در دسترس هستند .روش استعمال بسته به قوام ترکیب متفاوت است . از محلول ها می توان با استفاده از همان روشی که در قبل توضیح داده شد( مثلا در بخش بتا هیدروکسی اسید ها) استفاده کرد .

• تست برچسب (Patch test) . تست برچسب قبل از مصرف همه لایه برهای شیمیایی توصیه می شود

پیلینگ شیمیایی با استفاده از لایه بر کمکی رتینول 10 درصد

در روش شرح داده شده زیر از کرم رتینول 10 درصد به عنوان یک لایه بر شیمیایی نمونه رتینوئیدی کمکی استفاده می شود . توصیه می شود که درمانگران از دستورالعمل های تولیدکننده جه استعمال لایه بر رتینوئیدی کمکی همراه لایه بر اولیه تبعیت نمایند تا تناسب ترکیب لایه برهای تایید شده و از تطابق آن ها اطمینان حاصل گردد

آماده سازی ،روش استعمال و خاتمه اثر لایه بر اولیه

1- استعمال لایه بر اولیه را کامل کنید و در صورت نیاز خنثی سازی انرا انجام دهید

2- اطمینان حاصل کنید که پوست خشک است

3- پوست ناحیه درمانی را دویاره معاینه کنید و در صورت نیاز نواحی درمانی را محدود کنید

4- اگر نتایج بالینی نامطلوب رخ نداد می توانید از لایه بر رتینوئیدی کمکی استفاده کنید

استعمال لایه بر کمکی

5- لایه بر کمکی رتینوئیدی مناسب را انتخاب کنید . در اینجا از یک کرم رتینول 10 درصد استفاده می شود

6- از کرم ها به راحتی می توان با دستکش استفاده کرد به اندازه یک سکه کوچک از کرم رتینوئیدی را بر روی دستکش های خود خالی کنید . در هریک از ربع های صورت که در زیر ذکر شده است مقادیر مساوی از کرم را بمالید و سپس با نوک انگشت و با حرکات دورانی کوچک آن را پخش کنید

• ربع اول (پیشانی)
• ربع دوم (گونه)
• ربع سوم (گونه ) . مجددا این کار را بر روی گونه مقابل نیز اجام دهید .
• ربع چهارم (میان صورت ) . ابتدا گاز را از دور سوم بینی در کناره های بینی به سمت پایین بکشید . این کار را بالای لب و در عرض  چانه نیز انجام دهید . یک مقدار کرم را نیز در طول خط فک بمالید تا لبه های ناحیه درمانی را نیز پوشش دهید .
• هیچگاه بطری باز یا گاز آغشته به لایه بر را به سمت چشم بیمار نگیرید و یا از جلوی آن عبور ندهید . اگر محلول لایه بر وارد چشم بیمار شد فورا چشم را با آب یا نرمال سین فراوان شستشو دهید .

7- بندرت نیاز به استفاده از پنکه دستی است چرا که لایه برهای رتینوئیدی با احساس ناراحتی اندکی همراه هستند

8- از بیمار بخواهید هرگونه احساس ناراحتی که دارد با مقیاس درد بین 10-1 مشخص کند

بیمار ممکن است احساس سوزش یا گرما را ذکر کند که معمولا در عرض 2-1 دقیقه فروکش می کند

احساس ناراحتی تا حدود 4-3 از 10 قابل قبول است .

9- پوست در طول درمان از نظر بروز شاخص های بالینی مطلوب و نامطلوب  ارزیابی می گردد :

مطلوب 

نتایج بالینی مطلوب در استفاده از لایه بر شیمیایی رتینوئیدی عبارتند از :

• اریتم مختصر
• تغییر رنگ زرد کمرنگ

توجه :برفک کاذب در استفاده از لایه بر های ترکیبی حاوی سالیسیلیک اسید ممکن است مشاهده گردد.

نامطلوب 

نتایج بالینی نامطلوب در استفاده از لایه بر رتینوئیدی عبارتند از :

تاول زدن /ایجاد وزیکول که حاکی از اپیدرمولیز است

احساس ناراحتی شدید بیمار با درد بیش از 5 از 10 یا احساس تحریک همراه

10- یک تغییر رنگ زرد موقت پوست بدلیل رنگ زرد لایه بر شیمیایی بلافاصله بر روی پوست مشاهده می شود .

11- لایه برهای رتینوئیدی بر پایه کرم در یک لایه منفرد استفاده می شوند

12- پس از خشک شدن لایه بر ، پوست مختصری رنگ پریده بنظر می رسد .

خاتمه

13- پیلینگ شیمیایی زمانی خاتمه یافته تلقی می شود که :

نتایج بالینی نامطلوب شامل تاول زدن / ایجاد وزیکول ،سفید شدن پوست یا احساس ناراحتی شدید رخ دهد .

14- اگر نتایج نامطلوب رخ داد  تلاش کنید که باقی مانده لایه بر را از روی پوست با استفاده از گاز خشک پاک کنید . سپس صورت را توسط یک گاز آغشته به آب بشویید . یک دسته گاز خشک 4*4 اینچ را داخل یک کاسه گذاشته و آب را داخل کاسه بریزید . بااستفاده از گاز مرطوب ، به آرامی صورت را از مرکز به محیط ماساژ دهید استفاده از گاز آغشته به آب را 3-2 مرتبه یا بیشتر تکرار کنید .سپس از کیسه یخ پیچیده در پارچه یا حوله مرطوب خشک جهت کاهش ناراحتی بر روی پوست استفاده کنید . خنک کردن صورت با پنکه  در صورت نیاز جهت رفع احساس ناراحتی می تواند ادامه یابد .

استعمال ترکیبات موضعی

15- تسکین . پوست بیمار را از نظر درجه اریتم بررسی نموده و به شرح زیر از یک ترکیب تسکین دهنده موضعی استفاده کنید .

اریتم متوسط تا شدید . از یک کرم استروئیدی قوی (مثل تریامسینولون 0.5 درصد ) استفاده کنید . از نواحی اطراف گوش پرهیز کنید

اریتم متوسط . از یک کرم استروئیدی متوسط الاثر (برای مثال تریامسینولون 0.1 درصد )استفاده کنید . از نواحی اطراف گوش پرهیز کنید .

اریتم خفیف . از یک کرم استروئیدی ضعیف (مثل هیدروکورتیزون 5 – 2.5 درصد ) یا یک مرطوب کننده تجاری استفاده کنید

16- محافظت . از یک ضد آفتاب وسیع الطیف با SPF 30 یا بیشتر که حاوی زینک اکساید یا دی اکسید تیتانیوم است در پایان درمان جهت محافظت از پوست به منظور جلوگیری از تماس با اشعه ماوراء بنفش استفاده می شود

مراقب های بعدی ، فواصل جلسات و عوارض جانبی

از بیمار بخواهید که از طریق شستن صورت 8 – 4  ساعت پس از استعمال لایه بر ، آنرا از روی صورت پاک کنید ( زمان مربوطه بستگی به توصیه های تولید کننده دارد ).

پیلینگ شیمیایی پیشرونده :افزایش شدت جلسات بعدی

شدت درمان با لایه بر کمکی رتینوئیدی را می توان در جلسات بعدی به روش های زیر تشدید نمود :

• غلظت لایه بر . شدت درمان معمولا با استفاده از رتینوئید قوی تر افزایش می یابد . برای مثال پس از جلسه درمانی با لایه بر ترکیبی اولیه TCA  10 درصد و لاکتیک اسید 6 درصد ، شدت درمان جلسه بعدی با تجویز یک رتینوئید بدون نسخه مثل رتینول 10 درصد (لایه بر کمکی در روند لایه برداری) تشدید می شود . در جلسه بعدی ، شدت درمان را می توان با استفاده از رتینول 15 درصد و لاکتیک اسید 10 درصد به میزان بیشتری تشدید نمود . اگر این جلسه هم تحمل شد در جلسه بعدی ممکن است از رتینوئید اسید 0.3 درصد ( نیازمند نسخه ) بعنوان لایه بر کمکی استفاده شود ( در انواع پوست فیتزپاتریک I-III)

• طول مدت مصرف . با درخواست بیمار مبنی بر باقی گذاشتن لایه بر کمکی به مدت بیشتری بر روی پوت می توان شدت درمان را افزایش داد . برای مثال ، اگر در یک جلسه لایه بر SA 20 درصد و رتینول 10 درصد 4 ساعت برروی پوست مانده است شدت درمان جلسه بعدی را می توان با باقی گذاشتن لایه بر به مدت 8 ساعت روی پوست تشدید نمود .

• اصلاح تنها یک پارامتر درمانی در جلسات متوالی (برای مثال غلظت و طول مدت مصرف ) یک روش ایمن و کنترل شده به منظور افزایش شدت درمان است .

• شدت درمان . تنها در صورتی در جلسه بعدی افزایش می یابد که بیمار پیلینگ شیمیایی جلسه قبل را تحمل کرده باشد. پوست ماهیت پویا دارد و متغییر های فراتر از کنترل درمانگر ممکن است تغییر کند مثلا ترکیبات مراقبت از پوستی که بیمار پیش از پیلینگ مصرف  می کرده است همگی ممکن است  پاسخ به درمان را تغییر دهند . در نتیجه ممکن است نیاز نباشد که در هر جلسه شدت درمان افزایش یابد