آمالگام دندانی چیست؟+نواع آن

در این مقاله می خواهیم بررسی کنیم آمالگام  دندانی چیست و انواع آن کدام است؟…

آمالگام دندانی چیست؟

آمالگام یک نوع ماده ی ترمیمی فلز مانند در دندانپزشکی است. آمالگام مخلوطی از نقره، مس، قلع،  فلز و جیوه است.پس از تراشیدن دندان مخلوط سخت نشده ی این مواد داخل حفره ی گیردار دندان تراشیده شده متراکم می شود و بعد به صورتی فرم داده می شود که شکل و عملکرد دندان را بازسازی کند و وقتی سخت شد دندان مجددا قابلیت کارکرد پیدا می کند.

ایراداتی که به آمالگام وارد می شود شامل زیبایی نامناسب آن، عود پوسیدگی ها، نداشتن پیوند با بافت دندان و تضعیف دندان به دلیل برداشتن بافت دندانی بیشتر با این ماده می باشد ولی با این وجود هنوز هم ترمیم های آمالگام برای بازسازی بسیاری از ضایعات دندانی مناسب است.

انواع آمالگام

باانواع آمالگام آشنا می شویم ….

آمالگام های کم مس

این آمالگام ها قبل از اوایل دهه 60 قرن 20 حداکثر کاربرد را داشته اند. این آمالگام ها به دلیل داشتن (قلع-جیوه) مستعد کروژن هستند و به دلیل این کروژن تخریب سریع ترمیم های آمالگام ایجاد می شود. امروزه آمالگام های کم مس بسیار کم استفاده می شود.

آمالگام های پر مس

افزودن مس در حد 12 درصد یا بیشتر منجر به ایجاد آمالگام پر مس می شود. گاهی لایه های حاصل از کروژن می تواند موجب مسدود سازی اطراف ترمیم شود و کاهش فرآورده های کروژن موجب کاهش شکل گیری این لایه می شود. این مواد توانسته اند بیش از 12 سال کارآیی لازم را داشته باشند. این نوع آمالگام در اشکال کرو یا مخلوط( Admixed ) می باشد.

آمالگام کروی(spherical )

در این آمالگام ذرات آلیاژ گرد و کوچک است و به دلیل شکل کروی آن ها ماده ی حاصله با حداقل فشار نیروی متراکم کننده در داخل حفره متراکم می شود و این مزیت همراه با استحکام اولیه ی بالای آن باعث می شود ماده ای ساخته شود که به خوبی مناسب ترمیم های آمالگام خیلی بزرگ است و از آن برای ترمیم های زیرساخت پروتز های ثابت و یا ترمیم های آمالگام پیچیده می توان استفاده کرد.

آمالگام ادمیکس

این آمالگام دارای ذرات آلیاژ با اشکال غیرمعمول و اندازه های متفاوت است که گاهی ترکیبی از ذرات کروی با ذرات دیگر می باشد. به دلیل شکل غیرمعمول بسیاری از این ذرات توده ای ایجاد می شود که نیازمند نیروی کندانس بیشتری است و این فشار سنگین کندانس باعث می شود که نوار ماتریکس به خوبی با نقطه ی تماس پروگزیمال مماس شود.

آلیاژ های آمالگام جدید

به خاطر نگرانی در مورد سمیت جیوه ترکیبات جدید آمالگام های ترمیمی فاقد جیوه و یا کم جیوه هستند. آلیاژهای دارای گالیم یا ایندیم یا آن هایی که از روش cold welding (لحیم کاری سرد) در آن ها استفاده شده به عنوان جایگزینی برای آمالگام های حاوی جیوه گفته شده اند. متاسفانه هیچ کدام از این آلیاژهای جدید به عنوان جایگزین همیشگی آمالگام امروزی کفایت لازم را ندارند.

کاربرد آمالگام

دیگر از آمالگام به عنوان ماده ی ترمیمی جهت ضایعات کوچک دندان های آسیای بزرگ و کوچک استفاده نمی شود و به دلیل استحکام و سهولت کاربرد آن یک مورد ماده عالی برای ترمیم ضایعات بزرگ است.

عموما آمالگام در موارد زیر استفاده می شود:

ترمیم های کلاس I,II,V

به عنوان زیر ساخت

ترمیم های مهارکننده ی پوسیدگی

مقاومت به سایش آمالگام بیشتر از کامپوزیت است و بنابراین در نواحی که نیروهای سنگین اکلوزالی وارد می شود استفاده می شود و ضمنا وقتی تماس های اکلوزال دندانی به طور کلی بازسازی می شود انتخابی مناسب است.

در کل ایزولاسیون محیط عمل در زمان استقرار کامپوزیت از اهمیت و حساسیت بیشتری برخوردار است مگر زمانی که آمالگام به عنوان نوعی ماده ترمیمی اتصال یابنده استفاده شود. استقرار و پرداخت آمالگام بسیار ساده تر از کامپوزیت است.

موارد عدم تجویز آمالگام در نواحی است که از لحاظ زیبایی اهمیت دارند مثل دندان های قدامی، پرمولرها و در بعضی از بیماران آسیاهای بزرگ عدم تجویز دارند.

در بیماران آلرژیک به آلیاژ نباید آمالگام استفاده شود. در مواردی که کامپوزیت از نظر کانزرواتیو بودن ساختمان دندانی قابل استفاده است نباید آمالگام استفاده کرد.

مزایای آمالگام

1- سهولت کاربرد

2- استحکام بالا

3- مقاومت در برابر سایش

4- نتایج مطلوب تحقیقاتی بالینی دراز مدت بر روی آن

5- قیمت پایین تر در مقایسه با کامپوزیت

معایب آمالگام

1- عدم عایق بودن حرارتی

2- عدم زیبایی

3- برداشت زیاد نسج دندانی و محافظه کارانه نبودن آن

4- تضعیف ساختمان های دندانی مگر این که از نوع اتصال دهنده باشد.

5- لیکیج اولیه

6- تهیه حفره مشکل

اصلی ترین عیب آمالگام مربوط به عدم زیبایی و افزایش برداشت نسج دندانی در حین ایجاد حفره برای آن می باشد.