آموزش پانسمان زخم

پانسمان کردن زخم روشی است که با آن می‌توانید ا بروز عفونت یا دیگر عوارض برای زخم خود یا عزیزان‌تان، جلوگیری کنید. برای آموزش پانسمان زخم، روش‌های متعددی وجود دارد؛ برای مثال پرستاران و دیگر افراد که در حوزه پزشکی مدرک دانشگاهی خود را اخذ نموده اند، می‌توانند در دوره زخم شرکت کنند.

افراد دیگر هم می‌توانند با مطالعه این مقاله و دیگر مقالات مشابه در سایت مجتمع سلامت تهران، آگاهی خود را در این زمینه افزایش دهند. کسب مهارت در زمینه تعویض پانسمان می‌تواند هزینه‌های بیمار را بکاهد و در برخی مواقع حتی جان او را نجات دهد. تا پایان مقاله همراه ما باشید تا انواع زخم و روش پانسمان کردن آن‌ها آشنا شویم.

پانسمان چیست و چه اهمیتی دارد؟

با توجه به مقالات مرتبط در سایت https://www.thewoundpros.com اگر پوست یا لایه‌های زیرین آن دچار جراحت شوند، لایه خارجی محافظ روی آن قرار می‌دهند که به اصطلاح پانسمان نام دارد. پانسمان‌ها مزایا فراوانی از جمله جلوگیری از عفونت، جلوگیری از آسیب‌های فیزیکی، تسریع التیام زخم‌ها و قطع خونریزی را دارا می‌باشند. آموزش پانسمان زخم از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا می‌تواند فواید ذکر شده را برای بیمار به همراه داشته باشد و برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، در ادامه با ما همراه باشید.

وسایل مورد نیاز برای پانسمان کردن

برای پانسمان اصولی زخم، باید وسایل ذکر شده در این بخش را در اختیار داشته باشید:

• باند بسته بندی شده و جدید
• گاز استریل
• پنس
• پنبه
• چسب
• قیچی استریل
• بتادین یا دیگر مواد ضدعفونی کننده
• سرم شستشو (معمولاً نرمال سالین)
• دستکش استریل
• پماد آنتی بیوتیک در صورت نیاز

انواع زخم و پانسمان مناسب برای آنها

در این بخش به نقل از مقالات معتبر سایت https://www.wcei.net انواع زخم‌های متداول به علاوه روش پانسمان آن‌ها را قرار داده‌ایم:

1. خراشیدگی و ساییدگی سطحی:
   معمولا این دسته از زخم‌های سطحی، خونریزی زیادی ندارند ولی همراه با درد زیاد به وجود می‌آیند. از آنجایی که ممکن است ذرات خاک یا آلودگی وارد زخم شده باشد، باید سریعاً با آب و صابون شستشو داده شود، به ماده ضدعفونی کننده مثل بتادین آغشته شده و پانسمان شود.
2. بریدگی:
   این دسته از زخم‌ها عموماً در اثر سایش کاغذ یا اجسام تیز مثل چاقو بر سطح بدن رخ می‌دهند. شدت خونریزی بریدگی به عمق جراحت بستگی دارد و گاهاً متخصص مجبور به بخیه زدن این دسته از زخم‌ها می‌شود. با توجه به مقالات سایت https://www.ausmed.com پانسمان‌های هیدروژل (دارای رطوبت که به نچسبیدن زخم به پانسمان کمک می‌کند) برای بریدگی استفاده می‌شود.
3. پارگی بافت‌ها:
   این دسته از زخم‌ها همانند بریدگی هستند ولی چند برابر وخیم‌تر. معمولاً بریدگی با شیشه یا اجسام تیز مشابه، پاره شدگی را ایجاد می‌کنند. خونریزی و درد فراوان از علائم آن است و در صورت رخداد، با ایجاد فشار و قرار دادن ناحیه بالاتر از سطح قلب، خونریزی را کاهش دهید. سپس ناحیه را ضدعفونی و پانسمان کرده و فرد را به نزدیک‌ترین مرکز درمانی برسانید.
4. کنده شدن بافت‌ها:
   در صورت جدا شدگی یا آویزان شدن پوست یا عضله فرد مجروح؛ ابتدا خونریزی را با روش‌های ذکر شده بند بیاورید. سپس ناحیه جدا شده را، سر جای قبلی خود قرار دهید و زخم را پانسمان کنید. سپس سریعاً بیمار خود را به مرکز درمانی برسانید.
5. سوراخ شدن با جسم خارجی:
   به هیچ عنوان جسم را از بدن فرد خارج نکنید. بگذارید چند ثانیه خونریزی ادامه داشته باشد تا میکروب‌های وارد شده به بدن فرد، تخلیه شوند. سپس ناحیه سوراخ شده را ضدعفونی و پانسمان کنید. بیمار را به نزدیک‌ترین مرکز درمانی برسانید.
6. قطع عضو:
   از آنجایی که قطع عضو با یک جسم تیز و آلوده رخ داده است، باید بدانید که آلودگی زیادی وارد بدن فرد شده و باید سریعاً به مرکز درمانی منتقل شود. اما تا آن موقع، عضو قطع شده باید در دستمال تمیز قرار داده شود. سپس دستمال درون کیسه تمیز و کیسه در ظرفی پر از یخ. فرد مجروح و ظرف حاوی عضو قطع شده را به مرکز درمانی برسانید.
7. زخم بستر:
   زخم بستر به دلیل بی حرکت ماندن بیمار برای روز‌های متوالی روی تخت رخ می‌دهد. بسته به درجه آن، پانسمان باید توسط همراه بیمار یا متخصص تعویض گردد. همچنین تغییر حالت بیمار هر چند ساعت به درمان زخم فشاری کمک می‌کند.
8. زخم سوختگی:
   نوع پانسمان سوختگی به درجه آن زخم بستگی دارد. از آنجایی که این دسته از زخم‌ها احتمال دارد که به پانسمان بچسبد، از پانسمان‌های مرطوب استفاده می‌شود.
9. زخم دیابت:
   متاسفانه زخم‌های دیابتی (اغلب روی پا) خیلی کند بهبود می‌یابند و حتی در برخی مواقع قابل درمان نیستند و متخصص مجبور به قطع عضو بیمار می‌شود. یکی از رایج‌ترین پانسمان‌هایی که برای این دسته از افراد مورد استفاده قرار می‌گیرد، پانسمان فومی نام دارد.
10. زخم عفونی:
    یکی از شایع‌ترین اتفاقاتی که حین تعویض پانسمان غیر اصولی رخ می‌دهد، ورود آلودگی به زخم است که عفونت را به همراه خواهد داشت. برای درمان زخم‌های عفونی باید از پماد‌های آنتی بیوتیکی استفاده شود. قبل از تعویض، نواحی اطراف زخم به درستی ضدعفونی شده و عفونت روی زخم با سرم شستشو و گاز استریل پاک شود.

مراحل و نحوه پانسمان زخم

1. پیش از آموزش پانسمان زخم باید بدانید که شستشو دست‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. دستان خود را به خوبی بشویید تا از آلودگی‌های محیطی پاک شود.
2. سپس ناحیه اطراف زخم را با سرم نرمال سالین شستشو دهید تا آلودگی‌های اطراف آن از بین برود.
3. در این مرحله با استفاده از پنبه آغشته شده به ماده ضدعفونی کننده مثل بتادین، از داخل به بیرون، روی زخم را تمیز و ضدعفونی کنید.
4. حالا گاز استریل را روی زخم قرار دهید، طوری که کل ناحیه زخم را بپوشاند. برای ثابت نگه داشتن گاز، می‌توانید از چسب پزشکی یا باند مخصوص استفاده نمایید.

جمع بندی

همانطور که در این مقاله مطالعه کردید، آموزش پانسمان زخم از اهمیت بالایی برخوردار است. زیرا می‌توانید از تراشیدن هزینه‌های گزاف جلوگیری کند و حتی در برخی مواقع، جان بیمار را نجات دهد. پرستاران و دیگر افراد تحصیل کرده در رشته‌های پزشکی می‌توانند در دوره زخم مجتمع سلامت تهران که به صورت آنلاین برگزار می‌شود، شرکت کنند. افراد دیگر جامعه نیز می‌توانند با مطالعه مقالات مرتبط در همین سایت، علم و مهارت خود را در زمینه پانسمان اصولی و مدیریت زخم افزایش دهند.

سوالات متداول آموزش پانسمان زخم

1. آیا امکان تعویض پانسمان زخم در منزل وجود دارد؟
   بله؛ در صورتی که زخم بیمار وخیم نباشد و از نظر پزشک متخصص مشکلی نداشته باشد، می‌توانید پانسمان خود را در منزل عوض کنید.
2. چگونه زخم باز را پانسمان کنیم؟
   ابدا لبه‌های زخم را به یکدیگر نزدیک کنید. خونریزی را کنترل و ناحیه را به خوبی ضدعفونی کنید. سپس با استفاده از گاز استریل و چسب مخصوص، ناحیه را پانسمان کنید.
3. چه زمان تعویض پانسمان زخم توصیه می‌شود؟
   بسته به شرایط زخم و بیمار، باید هر 1 الی 3 روز پانسمان بیمار تعویض گردد.