بیماری سلیاک چیست + تظاهرات بالینی بیماری سلیاک | فروردین 1401

در این مقاله درباره اینکه بیماری سلیاک چیست و تظاهرات بالینی این بیماری به بررسی می پردازیم، با ما همراه باشید.

بیماری سلیاک چیست

نوعی بیماری سوء جذب است که به دلیل واکنش اتوایمیون نسبت به مصرف فرآورده های حاوی پروتئینی به نام گلوتن ایجاد می‌شود.

گلوتن در موادی نظیر: گندم، جو، غلات، مالت، دکسترین و مخمر آبجو وجود دارد.
افرادی که درمعرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند: مبتلایان به دیابت نوع 1، سندروم داون و سندروم ترنر می‌باشند.

• پاتوفیزیولوژی

افراد مستعد دارای یک مجموعه آنتی ژن لکوسیت انسانی هستند که موجب تحریک سیستم ایمنی می‌شود. آنهایی که دچار این بیماری می‌شوند، نوعی واکنش اتوایمیون نسبت به گلوتن نشان می‌دهند که هم آنتی بادی ها و هم سلول های دفاعی بدن در آن درگیر هستند که دلیل این واکنش مشخص نیست.

• تظاهرات بالینی بیماری سلیاک

شایع ترین تظاهرات مربوط به معده و روده در بیماری سلیاک شامل: اسهال، استئاتوره، درد شکم، دفع گاز از روده و کاهش وزن است؛ این علائم بیشتردر کودکان نمود پیدا می‌کند.
از علائم مربوط به بزرگسالان میتوان به: افسردگی، کم کاری تیروروئید، سردرد های میگرنی، کاهش تراکم استخوان، کم خونی، تشنج، بی حسی در دست ها و پاها و یک زبان قرمز و براق اشاره کرد. برخی از بزرگسالان و کودکان ممکن است دارای برجستگی های خطی بر روی دندان های خود شوند، بعلاوه دندان ها تغییر رنگ داده و زرد رنگ بنظر می‌ رسند.

• بررسی و یافته های تشخیصی

اولین آزمایش سرولوژیکی بررسی ایمونوگلوبین A و ترانس گلوتامیناز می باشد.
تشخیص قطعی براساس انجام آزمایش های سرولوژیکی، آندوسکوپی و نمونه برداری صورت می گیرد که در طی این آزمایشات لازم است به خوردن گلوتن ادامه دهد.

• تدابیر پزشکی بیماری سلیاک

این بیماری مزمن، غیرقابل درمان و مادام العمر است و دارویی برای تخفیف علائم بیماری وجود ندارد. تنها راه درمان دئری جستن از مصرف گلوتن و سایر غذاهای حاوی گلوتن می باشد.
برخی از نشانه های بیماری سلیاک ممکن است نیازمند درمان اختصاصی باشند مثل کم خونی که بیمار نیازمند دریافت مکمل های فولیت، کوآلامین یاآهن است. بیماران مربوط به کاهش تراکم استخوان ممکن است به درمان های مرتبط به پوکی استخوان نیاز داشته باشند.

• تدابیر پرستاری بیماری سلیاک

وظایف پرستار آموزش به بیمار و خانواده درمورد پیروی کامل از یک رژیم غذایی بدون گلوتن است. دربعضی از خمیردندان ها یا لوازم آرایش و وسایل هنری هم ممکن اسن گلوتن وجود داشته باشد؛درنتیجه مددجو بایستی از مصرف اقلام حاوی گلوتن خودداری نمایند.