تشخیص پرستاری زخم بستر

بیمارانی که قادر به حرکت نیستند و باید شبانه روز روی تخت زندگی کنند، احتمال آنکه به زخم بستر مبتلا شوند بالا است. اگر حالت (پوزیشن) بیمار هر چند ساعت یکبار عوض نشود، فشار زیادی به یک ناحیه از بدن بیمار وارد شده و در نتیجه آن زخم بستر تشکیل می‌شود. در این مقاله با توجه به سرفصل‌های دوره زخم به معرفی روش‌های تشخیص پرستاری زخم بستر، اهمیت آن و اقداماتی که بعد از آن باید انجام شود پرداخته‌ایم.

زخم بستر چیست؟

زخم بستر ممکن است با نام‌های زخم فشاری یا بدسور (bedsore) نیز مشاهده شود که اغلب در افراد کم توان یا ویلچری مشاهده می‌شود. علت به وجود آمدن آن، فشار بیش از حد و طولانی مدت وزن بدن روی یک ناحیه است. زخم بستر معمولاً در نواحی استخوانی مانند باسن، مچ پا، پشت سر، پاشنه و آرنج‌ها مشاهده می‌شود.

زخم بستر را به 4 درجه تقسیم می‌کنند تا بتوانند وخامت ناحیه جراحت دیده را تعیین کنند. زخم بستر درجه 1 معمولاً خفیف و سطحی است که با مراقبت‌های درون منزل، قابل درمان است. اما هرچه درجه زخم بستر بالا تر رود (مخصوصاً درجه 3 و 4) بیمار به تشخیص پرستاری زخم بستر و مراقبت‌های کلینیکی نیاز پیدا می‌کند.

روش های تشخیص پرستاری زخم بستر

حال در این بخش قرار است با توجه به مقالات مرتبط در سایت https://my.clevelandclinic.org به روش‌های تشخیص و اقداماتی که پرستار حین مشاهده زخم بستر انجام می‌دهد بپردازیم:

1. ابتدا نواحی مشکوک به وجود زخم بستر روی بدن بیمار بررسی می‌شود.
2. پس از یافتن ناحیه یا نواحی جراحت دیده از نظر طول، عرض، عمق اندازه گیری می‌شود.
3. سپس بررسی می‌شود که آیا کیست سینوسی، بافت نکروز شده یا گرانوله در سطح زخم وجود دارند یا خیر.
4. سپس سوالاتی در رابطه با احساسات بیمار در مورد زخم به وجود آمده پرسیده می‌شود. مثلاً از بیمار درخواست می‌شود که درد و سوزش زخم را به یک اتفاق تشبیه کند تا پرستار، درک جامع‌تری از وضعیت زخم پیدا کند.
5. سپس اقدام به بررسی عفونت زخم می‌رسد. ممکن است که زخم بیمار درحال حاضر عفونی نشده باشد. معمولاً گذر زمان، عفونت زخم را برملا می‌کند.
6. پس از اتمام بررسی‌های پرستار، وضعیت بیماران به دو دسته تقسیم می‌شود. دسته اول می‌توانند با درمان‌های خانگی و جلوگیری از پیشروی زخم، آن را درمان کنند. (معمولاً زخم‌های درجه 1 و 2). دسته بعدی باید به مرکز درمانی یا کلینیک زخم مراجعه کنند تا تحت درمان تخصصی قرار گیرند. (عموماً درجه 3 و 4)

چرا تشخیص زخم بستر اهمیت دارد | خطرات زخم بستر

اگر تشخیص پرستاری زخم بستر به موقع انجام شود، بیمار از عوارض و اتفاقات ناگوار در امان خواهد ماند. برای مثال تشخیص پرستاری عفونت زخم می‌تواند جان بیمار را در برابر خطرات زیر نجات دهد:

• عفونت نکروزان اف:
  به نقل از مقالات سایت معتبر https://www.nursetogether.com یکی از خطرناک‌ترین عفونت‌های ناشی از زخم بستر است که در صورت عدم درمان آن طی 24 ساعت اول، موجب فوت بیمار می‌شود.
• عفونت استخوانی:
  اگر زخم بستر آنقدری عمیق باشد که به استخوان برسد، می‌تواند مشکلاتی برای بیمار ایجاد کند. مشکلاتی مانند عدم توانایی تحرک، قطع عضو و در صورت عدم رسیدگی، مرگ بیمار.
• عفونت گانگرن گازی:
  این نوع از عفونت به دلیل عدم تمیزکاری اصولی زخم بیمار رخ می‌دهد. یکی از سمی‌ترین عفونت‌های رایج در این حوزه به شمار می‌رود و در صورت عدم رسیدگی تخصصی به آن، فوت بیمار را در پی خواهد داشت.
• عفونت آمپوتاسیون:
  وقتی که عفونت به پیشروی کند، به آن عفونت آمپوتاسیون می‌گوییم که برای درمان آن باید عضو مربوطه قطع شود. بعد از قطع عضو باید به شدت از بیمار مراقبت شود تا دیگر دچار عفونت نشود؛ چون این بار احتمال مرگ بیمار بالا خواهد بود.

جمع بندی

همانطور که در این مقاله مطالعه کردید، تشخیص پرستاری زخم بستر از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر تشخیص به درستی و به موقع انجام شود، می‌توان از بروز اتفاقات ناگواری همچون قطع عضو و فوت شدن بیمار جلوگیری کرد. همچنین متوجه شدیم که اگر زخم فشاری بیمار درجه 1 یا 2 باشد، می‌تواند با درمان‌های خانگی یا به اصطلاح خود درمانی، آن را برطرف کند. ولی زخم‌های درجه 3 و 4 یا ناشناخته باید تحت درمان تخصصی در مراکز درمانی یا کلینیک‌های زخم قرار گیرند.

سوالات متداول تشخیص پرستاری زخم بستر

1. آیا زخم بستر را فقط پرستاران می‌توانند تشخیص دهند؟
   از آنجایی که پرستاران دوره زخم را گذرانده‌اند؛ بهتر است که زخم‌های فشاری توسط آن‌ها بررسی شود. اما مراقبان بیمار نیز می‌توانند با بررسی بدن بیمار، وضعیت پوست او را بررسی نمایند.
2. بعد از تشخیص زخم بستر باید چه اقداماتی انجام داد؟
   اگر علائمی از زخم بستر روی پوست بیمار مشاهده کردید، باید سریعاً بیمار را به مرکز درمانی یا کلینیک‌های زخم منتقل کنید. همچنین می‌توان پرستار متخصص زخم را برای بررسی بیمار، به منزل آورد.
3. پرستار چطور زخم بستر را تشخیص می‌دهد؟
   پرستار متخصص زخم ابتدا زخم را اندازه گیری می‌کند، سپس به دنبال علائم عفونت و دیگر مشکلاتی که ممکن است دردسر ساز شوند می‌گردد و در نهایت، شیوه درمان بیمار را شرح می‌دهد.