پوکی استخوان و7 مورد عوامل ایجاد آن

در ادامه مباحث آشنایی با بیماری های شایع، در این قسمت به بررسی اجمالی پوکی استخوان و عوامل ایجاد آن و همچنین راه های مقابله با کاهش تراکم استخوان از زیر مجموعه بیماری های اسکلتی  می پردازیم.

با ما همراه باشید …

پوکی استخوان 

ایجاد استخوان های محکم در سنین جوانی مهم است تا از مشکلات بعدی در سنین بالا جلوگیری شود.
این توصیه ها را برای حفظ سلامت استخوان ها و جلوگیری از پوکی استخوان و عوامل آن و جلوگیری از کاهش تراکم استخوان در سنین مختلف به یاد داشته باشید:

بین ۱۰ تا ۲۰ سالگی: 

۱۳۰۰ میلی گرم کلسیم در روز با خوردن غذاهای غنی از کلسیم مانند پنیر و سبزی های دارای برگ سبز دریافت کنید و دست کم سه لیوان شیر در روز بنوشید.

بین ۲۰ تا ۳۵ سالگی:

هنوز به دریافت ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم نیاز دارید، چرا که ممکن است کاهش تراکم استخوان از قبل آغاز شده باشد. با پزشک خود در مورد لزوم انجام تراکم سنجی استخوان مشورت کنید.

۵۰ سالگی و بالاتر:

اطمینان حاصل کنید که حداقل روزانه ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم دریافت می کنید و دست کم ۳۰ دقیقه ورزش، سه بار در هفته یا بیشتر انجام می دهید. هم چنین پزشکان ممکن است مکمل ویتامین D برای شخص تجویز کند.

پوکی استخوان چیست؟ 

پوکی استخوان از نظر تعریف یعنی کاهش تراکم استخوانی، به نحوی که سبب ضعف و شکنندگی استخوان ها می شود. این مسئله گاهی آن قدر جدی است که می تواند بدون این که خبر کند، سبب شکستگی های ناگهانی استخوان ها شود، مثلا در حالی که خم شده اید و می خواهید روزنامه را از زمین بردارید و یا حتی وقتی که سرفه می کنید.
بر اساس مطالعاتی که صورت گرفته سالانه یک و نیم میلیون شکستگی در اثر پوکی استخوان به وجود می آید که عمدتا در نواحی ستون فقرات، لگن و مچ دست رخ می دهد. تقریبا در مورد نیمی از خانم های بالای ۵۰ سال یا بیشتر، احتمال حداقل یک شکستگی به این علت وجود دارد.
لازم است بدانید که استخوان های شخص مرتب در حال بازسازی اند. یک سیکل استخوان سازی حدود دو تا سه ماه طول می کشد. وقتی جوان تر هستید، میزان استخوان ساخته شده، بیشتر از استخوان برداشته شده است. بیشترین میزان توده استخوانی را در ۳۵ سالگی دارید و پس از آن در یک سرازیری قرار می گیرید به این معنا که استخوان برداشته شده بیشتر از استخوان ساخته شده خواهد بود. به هنگام قرار گرفتن در این سرازیری، اگر کلسیم و ویتامین D کافی دریافت نکنید، سرعت کاهش توده استخوانی افزایش می یابد. با افزایش سن ۳۵ تا ۵۰ درصد توده استخوانی خود را از دست می دهید و در زمان یائسگی این سرعت افزایش می یابد.
خطر گسترش پوکی استخوان به میزان استخوان سازی و افزایش ذخیره آن در سنین ۲۵ تا ۳۵ سالگی بستگی دارد. هرچه ذخیره استخوانی بیشتری داشته باشید، پوکی استخوان در شخص دیرتر شروع خواهد شد. بنابراین، درمان و توجه به تنظیم تغذیه در این سنین اهمیت بسیاری دارد.

عوامل و زمینه ها: 

به طور خلاصه این عوامل در شروع و شدت پوکی استخوان موثرند:

جنسیت:

پوکی استخوان در خانم ها دو تا سه برابر شایع تر از آقایان است. به علاوه خانم هایی که دیر قاعدگی شان شروع شده و خانم هایی که زودتر یائسه شده اند در معرض خطر بیشتری قرار دارند. همچنین در خانم هایی که جثه کوچک تری دارند احتمال بروز پوکی استخوان بیشتر است.

سن:

خانم های بالای ۳۵ سال.

نژاد:

نژاد سفید و خانم های جنوب شرقی آسیا.

سابقه خانوادگی:

داشتن خواهر یا مادر با سابقه پوکی استخوان.

مصرف سیگار:

به دلیل ایجاد اختلال در جذب کلسیم و ساخت استخوان. 

مصرف برخی داروها:

برای مثال مصرف طولانی مدت کورتون در مورد بیماری های مزمنی نظیر آسم و روماتیسم مفصلی و بیماری های پوستی.
نکته بسیار مهمی که باید به آن توجه کرد این است که ارتباط پوکی استخوان و مصرف کورتون در مواردی صادق است که این مصرف در دراز مدت و با مقادیر فراوان صورت گیرد. باید توجه داشت اگر به هر دلیلی مجبور به مصرف طولانی مدت کورتون هستید، حتما باید کلسیم و ویتامین D دریافت کنید.

مصرف الکل:

از مواردی است که در ایجاد پوکی استخوان موثر است و باید مد نظر قرار گیرد.

چگونه می توان از پوکی استخوان جلوگیری کرد؟

استخوان ها ستون های بدن شخص هستند و عضلات شخص برای فعالیت مناسب به سلامت استخوان ها نیاز دارند. برعکس، برای داشتن استخوان های قوی و سالم باید فعالیت ورزشی و عضلانی مداوم و مناسب داشته باشید. خانم ها به علت داشتن شرایط خاص هورمونی، بیشتر در معرض پوکی استخوان قرار دارند و این مسئله در مورد همسر، پدر و برادران صادق نیست. در عوض در این زمینه، نگران دختران باید بود. خانم ها زودتر و بیشتر از آقایان دچار پوکی استخوان می شوند و اگر یائسه شده اند، چندین برابر مردان هم سن خود در معرض بروز این مسئله و عوارض مربوط به آن قرار دارند.
خانم ها علاوه بر مسائل فیزیولوژیک، به دلیل شرایط زندگی و کاری نیز در معرض خطر هستند. خانم هایی که در روز حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیاده روی داشته باشند، چهار تا هفت برابر، ذخیره استخوانی بیشتری خواهند داشت.