بیماری خطرناک زونا چست؟ | فروردین 1401

در این مقاله می خواهیم بیماری خطرناک زونا را مورد بررسی قرار دهیم و تدابیر پزشکی و پرستاری آن را بیان کنیم. با ما همراه باشید.

بیماری خطرناک زونا چیست؟

زونا یا هرپس زوستر عفونتی است که توسط ویروس DNA دار به نام واریسلا زوستر ایجاد می‌شود و این ویروس به دلیل عدم امکان تشخیص آن از ویروس آبله مرغان، این گونه نام گذاری شده است.

این بیماری با ایجاد وزیکول هایی دردناک در مسیر توزیع اعصاب حسی که از یک یا چند گره عصبی پشتی می‌آیند، مشخص می‌شود.
اعتقاد بر این است که پس از طی شدن مراحل بیماری آبله مرغان، ویروس های آن در داخل سلول های عصبی نزدیک به مغز و نخاع به حالت غیرفعال قرار می‌گیرند و بعد‌ ها وقتی در نتیجه‌ی کاهش ایمنی سلولی، دوباره فعال می‌شوند، از طریق اعصاب محیطی به پوست رفته، تکثیر شده و ایجاد تاول‌ های کوچک پر از مایعی را می‌نمایند.
عقیده بر این است که ضمن فرآیند سالمندی، سیستم ایمنی به ویروس خفته، اجازه فعالیت و تظاهر را می‌دهد.

تظاهرات بالینی بیماری زونا:

تظاهرات بالینی بیماری زونا به طور مشخص در سه مرحله ایجاد می‌شوند، که شامل مراحل قبل از بثورات، بثورات حاد و نورالژی پست هر پتیک می‌باشد.

مرحله قبل از بثورات:

بیمار بدلیل فعال شدن ویروس واریسلا زوستر نهفته قبلی بر روی ریشه های گانگلیای پشتی طناب نخاعی، از درد، و یا در مواردی از خارش یا اختلالات حسی بر روی درماتوم مبتلا شکایت دارند.

مرحله بروز ضایعات حاد:

ظهور مناطق قرمز و لکه دار یکطرفه در ناحیه درماتوم مبتلا می‌باشد. وزیکول هایی که ظاهر می‌شوند در ابتدا شفاف بوده، سپس کدر می‌شوند و در مواردی پاره شده و دلمه ایجاد می‌کنند.درد این مرحله بطور مشخص شدید و بی امان توصیف می‌شود.

مرحله نورالژی:

در حدود 45% تمام بیماران در این مرحله از دردی که شدید بوده و ممکن است 30 روز یا بیشتر پس از بهبودی ضایعات وجود داشته باشد شکایت دارند. تظاهرات بالینی در این مرحله از نظر مدت زمان متغیر می‌باشند.
درد بطور مشخص محدود به درماتوم مبتلا می‌باشد و در سالمندان تمایل به طولانی شدن دارد.
درگیری چشمی هرپس زوستر (HZO) شکل نادری از هرپس زوستر می‌باشد که منجر به پیامد های شدیدی می‌شود. در این اختلال به طور مشخص یکی از شاخه های عصب تری ژمینه که چشم و و ساختمان های اطراف چشم را عصب دهی می‌کند مبتلا می‌گردد.

تدابیر پزشکی:

تا 24ساعت پس از ظهور بثورات، داروهایی مثل آسیکلوویر، والاسیکلوویر یا فام سیکلوویر که ضد ویروسس هستند، بطور خوراکی تجویز شود، عفونت متوقف می‌گردد. اگر تزریق وریدی آسیکلوویر زود شروع شود، به طور مشخصی در کاهش درد و ایجاد وقفه در پیشرفت بیماری،موثر خواهد بود.
اهداف درمان شامل تسکین درد و کاهش اجتناب از عوارض بیماری از جمله عفونت، اثر زخم، درد عصب پس از بیماری و مشکلات چشمی می‌باشد. تچویز کورتیکواستروئید های سیستمیک در بیماران، به منظور کاهش وقوع و کاهش مدت ابتلا به درد عصبی پس از درمان و التیام، صورت می‌گیرد.
زونای چشمی یک فوریت چشم پزشکی است و بیمار باید بلافاصله به چشم پزشک ارجاع داده شود.

تدابیر پرستاری:

به بیمار و خانواده درباره اهمیت مصرف دارو‌های ضدویروس تجویز شده و پیروی از توصیه های مراقبین بهداشتی آموزش داده می‌شود. به بیمار یاد داده شود که چگونه از پانسمان مرطوب و داروها استفاده کرده و طرز صحیح شستن دست ها را رعایت نموده و از گسترش عفونت اجتناب کند.
فعالیت های تفریحی و روش های تن ‌آرامی برای کاهش ناراحتی و تامین خواب راحت باید مورد تشویق قرار گیرند.