آناتومی سر انسان
در این مقاله از وبسایت محتمع سلامت تهران، میخواهیم به آناتومی سر انسان بپردازیم. سر انسان، از بخشهای مختلفی تشکیل شده که هرکدام، وظایف حساسی را برعهده دارند. در صورتی که هر کدام از بخشهای سر، وظیفه خود را به درستی انجام ندهند، زندگی برای انسان سخت میشود. در ادامه بیشتر به اندامهای مختلف، عضلات سر وکارکرد هر کدام از آنها خواهیم پرداخت.
بخش های مختلف سر انسان
در ابتدای کار، به بخشهای مختلف سر میپردازیم:
چشم ها
حس بینایی از مهمترین حواس پنجگانه انسان است. در واقع، اگر چشمها نباشند، ما از انجام بسیاری از کارهای روزمره خود، ناتوانیم. به همین خاطر میگوییم چشم یکی از اجزای مهم آناتومی سر انسان است.
چشم، نور را میگیرد و آنها را تبدیل به سیگنالهای الکتریکی میکند و به مغز ارسال میکند. مغز این سیگنالها را به عنوان تصویر تفسیر میکند. به این شکل، بینایی شکل میگیرد.
چشمها، بالاتر از بینی، درون سر قرار دارند و توسط جمجمه، محافظت میشوند.
محیط روی چشم باید مرطوب باشد. این رطوبت از طریق غده اشکی، تامین میشود. همچنین، پلکها و مژهها، وظیفه محافظت از چشم را بر عهده دارند.
گوش ها
گوشها نیز از جمله اندامهای مهم انسان هستند. در کنار سر، قسمتهای بیرونی گوش قرار گرفته است که شامل گوش خارجی میشود. گوشها دو وظیفه مهم شنوایی و حفظ تعادل را بر عهده دارند.
به طور کلی، گوشها شامل سه بخشاند:
- گوش خارجی
- گوش میانی
- گوش داخلی
گوش خارجی، شامل لاله گوش و مجرای گوش است. این بخش، وظیفه جمع آوری صوت و انتقال آن به گوش میانی را دارد. گوش میانی، شامل پرده گوش و سه استخوان بسیار ریز است. در گوش میانی، صوت گرفته شده، تقویت میشود و به گوش داخلی انتقال مییابد. صوت وارد شده در گوش میانی، ابتدا پرده گوش را میلرزاند، این لرزش به استخوانهای ریز میرسد و سپس، توسط اسن استخوانها، به گوش داخلی که شامل حلزونی گوش میشود میرسد.
حلزونی گوش، سیگنالهای الکتریکی را به مغز میرساند تا صدا پردازش شود. به این شکل، حس شنوایی انسان، شکل میگیرد.
بینی
بینی یکی از قسمتهای مهم در آناتومی سر انسان است. دو نقش مهم در سلامت انسان بر عهده بینی است. یکی حس بویایی است و دیگری، فیلتر کردن و ایجاد رطوبت برای هوای تنفس شده.
بینی دارای گیرندههای حسی بسیار ریزی است که میتواند هزاران بو را تشخیص دهد. این گیرندهها، سیگنالهایی به مغز ارسال میکنند که باعث میشود بو، احساس شود.
موهای داخل بینی، نیز نقش مهمی در سلامت دارند. هنگامی که تنفس میکنیم، هوا بین این موها جابهجا میشود و باعث میشود که آلودگیهای موجود در هوا، توسط موهای داخل بینی گرفته شوند و هوا، به شکل تمیزتری به ریهها انتقال یابد.
دهان
دهان شامل بخشهای مختلفی است و وظایف گوناگونی را بر عهده دارد از جمله، صحبت کردن، خوردن، آشامیدن و چشیدن طعم غذا.
دندانها، به کمک زبان و غدد بزاغی، اولین مرحله هضم غذا را انجام میدهند. غذا در دهان جویده میشود و آماده ورود به معده میگردد. این لقمه نرم شده، به کمک عضلات داخل دهان و حلق، به سمت معده رانده میشود.
همچنین، گیرندههای چشایی که روی قسمتهای مختلف زبان قرار دارند، باعث میشوند ما بتوانیم، مزه غذا را بچشیم.
وظیفه دیگر زبان، شکل دادن به صداهایی است که توسط حنجره تولید میشود. در واقع، همکاری متقابل دندانها، زبان و عضلات داخل دهان و صورت، باعث میشود ما توانایی تولید صداهای مختلفی برای صحبت کردن داشته باشیم.
جمجمه
جمجمه، چهارچوب سر است که وظیفه محافظت از بخشهای مختلف را دارد. در واقع، اکثر اندامهای سر، داخل جمجمه قرار گرفتهاند و توسط آن محافظت میشوند.
جمجمه شامل بخشهای مختلف میشود:
- استخوان فک پایین
- جمجمه مغزی
- استخوانهای محافظ بخشهای صورت
جمجمه مغزی، بخشی از سر انسان است که وطیفه محافظت از مغز را دارد. این بخش، از استخوانهای بسیار محکمی تشکیل شده است که جلوی آسیب به بخشهای مختلف مغز را میگیرد.
اما همه وظیفه جمجمه، محافظت از مغز نیست. جمجمه، شامل استخوانهایی است که از بخشهای مختلف صورت نیز، محافظت میکنند. به عبارت دیگر، برای محافظت بهتر، اندامهای مختلف سر، داخل جمجمه تعبیه شدهاند.
مغز

به حیاتیترین قسمت از آناتومی سر انسان میرسیم یعنی مغز.
مغز، مسئول کنترل عملکردهای مختلف بدن است. این بخش از سر، حرکات بدن انسان را هماهنگ میکند. همچنین، وظیفه درک و پردازش اطلاعات را دارد.
مغز از بخشهای مختلف تشکیل شده شامل:
- مخ
- مخچه
- ساقه مغز
مخ، بیشترین قسمت مغز را تشکیل داده و وظیفه پردازش اطلاعات، حرکت دادن به بخشهای مختلف بدن و همچنین، درک حواس پنجگانه را دارد. همچنین مخچه، وظیفه حفظ تعادل انسان را دارد.
ساقه ی مغز، اتصال نخاص و مغز را فراهم میکند. این بخش، خود به سه قسمت تقسیم میشود. مغز میانی، پل مغزی و بصل النخاع. به ترتیب، بصل النخاع، پایینترین قسمت ساقه مغز است و با نخاع اتصال دارد. این بخش، فعالیتهای غیر ارادی بدن را تنظیم میکند.
عضلات و پوست
روی استخوانها و اندامهای دیگر، عضلاتی قرار دارند که باعث میشوند، حرکات پوست سر، تنظیم شوند. این عضلات، میتوانند امکان خندیدن ما را فراهم کنند.
دیگر وظیفه این عضلات، این است که امکان جویدن غذا را فراهم میکنند. عضلاتی که اطراف دهان و زیر گوش قرار دارند، باعث میشوند که ما بتوانیم غذا را بجویم و به طور کلی، بتوانیم فک پایین را حرکت دهیم.
روی عضلات را نیز پوست گرفته است. پوست، که بزرگترین اندام بدن است، وظیفه محافظت از دیگر اندام ها را بر عهده دارد. همچنین، روی پوست، موهایی روییده که وجود این موها در سر و صورت، خود باعث محافظت بیشتر از اندامها میشود. مثلا وجود ابروها باعث میشود، عرق پیشانی، به چشم وارد نشود.
سخن آخر
سر که از مهمترین اجزای بدن انسان است، شامل بخشهای مختلف و وظایف گوناگون است. بسیاری از افعال انسان، بدون وجود اندامهایی مثل چشم، گوش، بینی و دهان، ممکن نیست. همچنین، مغز که حیاتیترین عضو بدن است، در سر انسان قرار دارد و توسط جمجمه محافظت میشود. در این مقاله به آناتومی سر انسان پرداختیم و بخشهای مختلف آن را شرح دادیم. امیدواریم مطالب ارائه شده، برای شما مفید واقع شود.