بررسی مراحل ارتودنسی دندان

در این مقاله قصد داریم بررسی کنیم ارتودنسی دندان چیست

ارتودنسی

ارتودنسی یکی از رشته های تخصصی دندانپزشکی است. این کلمه مرکب است از دو واژه ی لاتین ارتو به معنای راست و درست، و ادوس یا مشتق آن دنس به معنای دندان است.ارتودنسی یکی از مهم ترین رشته های تخصصی دندانپزشکی است. همچنین اولین تخصص معرفی شده در دندانپزشکی می باشد. کار ارتودنسی بیشتر تصحیح مال اکلوژن یا جفت شدن نامناسب دندان هاست. این امر می تواند ناشی از موقعیت نادرست دندان ها یا دو فک نسبت به هم باشد، یا ممکن است درجاتی از هر دو مشکل در یک فرد وجود داشته باشد.

ارتودنتیست

متخصص ارتودنسی به ارتودنتیست شناخته می شود. ارتودنتیست رابطه ی کاری نزدیکی با متخصص دندانپزشکی کودکان و دندانپزشک عمومی دارد تا بتواند تغییرات مطلوبی در لبخند یک فرد به وجود آورد. متخصص ارتودنسی پس از پایان دوره ی دندانپزشکی، دوره ی تخصصی را تقریبا به مدت 3 سال می گذارند، که در این دوره رشد و نمو دهان، فک و صورت، تکنیک های جدید و تحقیقات مورد تاکید قرار می گیرد و پس از آن به طبابت در این رشته یا پژوهش و آموزش در دانشگاه می پردازد.

دستیار ارتودنتیست

اگر به دنبال شاخه ای از دندانپزشکی هستید که در آن به عنوان دستیار اختیار عمل و استقلال بیشتری برخوردار باشید، ارتودنسی انتخاب اول خواهد بود. دستیار ارتودنتیست باید از مهارت های اضافی فراوانی برخوردار باشد و در فرایندهای تشخیصی و درمانی متعدد، بنابه صلاحدید دکتر مسئول خود همکاری نماید.در صورتی که علاقمند هستید در این زمینه فعالیت نمایید باید در دوره های آموزشی ویژه شرکت کنید و دانش آگاهی خود را افزایش دهید.

اکلوژن

برای آنکه درک صحیحی از اکلوژن بدست آوریم لازم است به یاد آوریم که اندازه و شکل فکین در افراد مختلف، متفاوت است، همچنین قرارگیری دندان ها بر روی هم و دلایل آنکه شلوغی و یا فاصله بین دندان ها وجود دار در همه یکسان نیست. در بسیاری از موارد، انحراف مختصری از رشد و نمو نرمال دندان ها، فک و صورت باعث ناهنجاری می شود، که دلایل آنها شامل علل رشدی تکاملی، ژنتیک، محیطی و تاثیرات فانکشنال است.

علل رشدی تکاملی

اختلالات رشد و نمو دندانی می توانند با ناهنجاری های مادرزادی همراه باشند. ولی در اکثر موارد به صورت مجزا یافت می شوند شایعترین این اختلالات عبارتند از:
1-فقدان مادرزادی دندان ها
2-بد شکلی دندانی
3-وجود دندان های اضافی
4-تداخل با رویش نرمال دندانی (مانند نهفتگی دندانی)
5-رویش نابجای دندان ها

علل ژنتیک

علل ژنتیک هنگامی که اختلاف اندازه قابل توجهی بین دندان ها و یا فکین وجود دارد مورد توجه قرار می گیرند. در بسیاری از موارد، کودک فک کوچک را از یکی از والدین و دندان های بزرگ را از دیگری به ارث می برد. همچنین فقدان مادرزادی دندان ها می تواند در یکی از والدین یا پدربزرگ یا مادربزرگ فرد مبتلا دیده شود.

علل محیطی

صدمات در هنگام تولد می توانند به دو دسته تقسیم شوند که عبارتند از:
1- شکل گیری داخل رحمی: موقعی رخ می دهد که یک دست یا پای جنین روی بخشی از بدن وی فشرده می شود. مثلا اگر دست کودک به فک پایین او فشار آورد اختلالی در رشد سریع فک بوجود می آید.
2- صدمه در هنگام زایمان: صدمه به فک بخصوص هنگام استفاده از فورسپس های وضع حمل شایع است.

انواع ارتودنسی

1-ارتودنسی ثابت
2-ارتودنسی متحرک
3-ارتودنسی دیمون
4- ارتودنسی نامرئی
5- ارتودنسی لینگوال
6-ارتودنسی فانکشنال

ارتودنسی ثابت

در طول درمان نیازی به خارج نمودن آن ها از دهان توسط بیمار وجود ندارد و اجزای اصلی تشکیل دهنده ی آن ها براکت و سیم می باشد. براکت ها همان اجزای کوچکی هستند که توسط چسب خاصی به دندان چسبانده می شوند.
در بین مردم از اصطلاح سیم کشی یا سیم بستن دندان هم برای اشاره به این عمل استفاده می شود.

ارتودنسی متحرک

انواعی هستند که بیمار می تواند در طول درمان آن ها را از دهانش خارج کند، البته گاهی این خارج نمودن ممکن است بنابر تجویز ارتودنتیست محدود به زمان های کوتاهی مانند زمان غذا خوردن یا مسواک زدن باشد. این نوع دستگاه ارتودنسی بین مردم به پلاک مشهور است.

ارتودنسی دیمون

این نوع ارتودنسی بیمار کمتر به دندانپزشک مراجعه می کند و کمتر نیاز به ویزیت است و می توان بصورت خودکار تنظیمش کرد. براکت های دیمون ظاهر بهتری دارند، از مکانیزیم  کشویی  به جای کش استفاده می شود. در این نوع ارتودنسی تمیزکاری راحت تر است.

ارتودنسی نامرئی

از این نوع ارتودنسی متحرک بعد ازپایان دوره ی درمان ارتودنسی ثابت هم استفاده می شود .
این نوع ارتودنسی از قالب های پلاستیکی شفاف استفاده می شود.

ارتودنسی لینگوال

در این ارتودنسی براکت ها و سیم ها در پشت دندان  و به سمت زبان قرار میگیرد. به دلیل قرار گیری آن در پشت دندان به آن براکت داخلی نیز می گویند.

ارتودنسی فانکشنال

این نوع ارتودنسی برای بیمارانی است که فک بالای آنها جلو آمده و فک پایین آنها عقب رفته است. این روش از ارتودنسی هم توسط پلاک های متحرک فانکشنال انجام می شود و هم توسط دستگاه های ثابت.

مراحل کلینیکی ارتودنسی

1-قالب گیری و ثبت بیت: توسط مواد دارای ثبات حجمی بالا صورت می پذیرد.
2-فرستادن قالب، فتوگرافی های داخل دهانی و دستورالعمل اولیه پزشک به کمپانی
3-ساخت مدل سه بعدی دقیق قوس دندانی از قالب توسط  CT scan  در کمپانی
4-انتقال تمام اطلاعات دیجیتالی مربوط به بیمار به کامپیوتر:

در این مرحله در کامپیوتر، دندان ها از یکدیگر جدا می شوند، قوس های دندانی به صورت متناسب با یکدیگر قرار می گیرند، لثه اضافه می شود و بنابر دستورالعمل پزشک، مراحل متفاوت درمانی مشخص می گردد.

5-فرستادن Clin check برای پزشک و تایید نظر او:

در این مرحله، تکنسین کامپیوتر، مراحل متفاوت درمان را به صورت مشخص برای دکتر ارسال می کند.

6-ساخت مدل های استریولیتو گرافیک هر مرحله از درمان
7-ساخت  Aligner شفاف بر روی هر یک از مدل ها
8-ارسال سری Aligner ها برای پزشک

مراحل ارتودنسی

درمان های جامع ارتودنسی که انحصارا توسط دستگاه های ثابت انجام می شوند را می توان به سه مرحله ی کلی تقسیم نمود:
1- ردیف کردن دندان ها
2- تصحیح رابطه ی مولرها و بستن فضاهای ناشی از کشیدن دندان ها
3- انجام جزییات نهایی

وسایل ارتودنسی

وسایل ارتودنسی به شرح زیر می باشد

1-اسکیلر ارتودنسی

در هدایت و جاگذاری صحیح براکت، برداشتن حلقه های الاستومری و خارج کردن سمان یا مواد باندینگ نقش دارد.

2-لیگاچر دایرکتور

در قرار دادن الاستیک یا سیم لیگاچر به دور براکت کاربرد دارد.

3-بند پلاگر یا بند پوش

به جاگذاری بند بر روی مولرها کمک می کند.

4-بایت استیک

به جاگذاری براکتها بر روی سطح فاشیال دندان استفاده می شود.

5- Bracket Placement Tweezer

در جاگذاری براکت ها بر روی سطح فاشیال دندان استفاده می شود.